Ο ορθοδοντικός είναι ο οδοντίατρος που ειδικεύθηκε τρία χρόνια επιπλέον σε κάποιο πανεπιστήμιο για τα ορθοδοντικά προβλήματα. Είναι ο πλέον κατάλληλος να αποφασίσει για την ορθοδοντική θεραπεία παιδιών και ενηλίκων, έτσι ώστε να δημιουργήσει ένα όμορφο χαμόγελο, ισορροπημένη σύγκλειση των δοντιών και σωστή λειτουργία του στόματος.

Τα στραβά δόντια δεν καθαρίζονται καλά και δεν μπορούν να συντηρηθούν σωστά με συνέπεια σχηματισμό τερηδόνας, δημιουργία ουλίτιδας και τέλος απώλεια δοντιών. Άλλα ορθοδοντικά προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν σύνδρομο κροταφογναθικής άρθρωσης, πονοκεφάλους, περιοδοντίτιδα και πόνους στον αυχένα. Η ορθοδοντική θεραπεία μας βοηθά να απαλλαγούμε απ’όλα αυτά, βελτιώνει το χαμόγελό μας και αυξάνει την αυτοπεποίθηση μας.

Με την ορθοδοντική θεραπεία έχουμε αξιοσημείωτα οφέλη τόσο στο αισθητικό όσο και στο λειτουργικό επίπεδο.
• Βελτίωση της στοματικής υγιεινής με την πρόληψη της τερηδόνας και της περιοδοντικής νόσου
• Θεραπεία έκτοπων ή στραβών δοντιών
• Πρόληψη προβλημάτων άρθρωσης και ομιλίας
• Σωστή λειτουργία και βελτίωση της πέψης
• Αποφυγή μυϊκής υπερφόρτωσης και εξάλειψη πονοκεφάλων και πόνων στον αυχένα, που σχετίζονται με μια κακή σύγκλειση.

Η διάρκεια της θεραπείας ποικίλει και εξαρτάται από το πρόβλημα και την ηλικία του ασθενούς. Συνήθως κυμαίνεται σε 2 χρόνια, μπορεί όμως να διαρκέσει περισσότερο ή και λιγότερο ακόμη χρόνο. Μετά την αφαίρεση των ορθοδοντικών μηχανισμών ακολουθεί η περίοδος της συγκράτησης, δηλ. σταθεροποιούμε το αποτέλεσμα που πετύχαμε χρησιμοποιώντας απλούς μηχανισμούς, οι οποίοι αφαιρούνται σταδιακά.

Οι επισκέψεις γίνονται κάθε 4 έως έξι εβδομάδες. Ανάλογα με τη φάση της θεραπείας, ο ορθοδοντικός ελέγχει και ενεργοποιεί τους μηχανισμούς.

Στις πρώτες επισκέψεις όπου εξετάζονται όλα τα στοιχεία του προβλήματος και παίρνονται οι αποφάσεις για το σχέδιο θεραπείας πρέπει οι γονείς να είναι παρόντες. Ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας μας εξαρτάται από τη συνεργασία του παιδιού με τους γονείς του και τον ορθοδοντικό. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς τι περιμένουμε απ΄αυτούς και τι από το παιδί τους. Στη συνέχεια δεν είναι απαραίτητο να συνοδεύεται πάντα το παιδί , όμως είναι φρόνιμο οι γονείς να γνωρίζουν την πρόοδο της θεραπείας του παιδιού.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι ορθοδοντικών μηχανισμών.
Τα κινητά μηχανήματα είναι τα γνωστά μασελάκια, όπου το παιδί μπορεί να τα βάζει και να τα βγάζει μόνο του σύμφωνα με τις οδηγίες του ορθοδοντικού. Τα χρησιμοποιούμε κυρίως στο μικτό φραγμό δηλ. όταν στο στόμα συνυπάρχουν τα νεογιλά με τα μόνιμα δόντια.
Οι ακίνητοι μηχανισμοί είναι τα γνωστά σιδεράκια που κολλώνται στην έξω πλευρά των δοντιών από τον ορθοδοντικό και αφαιρούνται από τον ίδιο μετά το πέρας της θεραπείας. Αυτά μπορεί να είναι τα κλασσικά μεταλλικά σιδεράκια, μπορεί να είναι επίσης κεραμικά, που είναι ελάχιστα ορατά, κατασκευασμένα από πορσελάνη και είναι διάφανα ή στο χρώμα των δοντιών.
Τα γλωσσικά ή αόρατα σιδεράκια κολλώνται στη γλωσσική πλευρά των δοντιών και δεν φαίνονται καθόλου. Αυτή είναι η μέθοδος της γλωσσικής ορθοδοντικής.
Τα τελευταία χρόνια για να διορθώσουμε ορθοδοντικά προβλήματα κυρίως σε ενήλικες αλλά και σε εφήβους, χρησιμοποιούμε διάφανες μεμβράνες που αγκαλιάζουν τα δόντια και ασκούν πιέσεις πάνω σ’αυτά. Είναι η λεγόμενη αόρατη ορθοδοντική ή INVISALIGN.

Τις 2 – 3 πρώτες μέρες υπάρχει μία πίεση στα δόντια που όμως σιγά σιγά υποχωρεί. Επίσης μπορεί να εμφανιστούν μικροενοχλήσεις στα ούλα, στα χείλη ή στα μάγουλα που είναι αμελητέες και ξεπερνιούνται γρήγορα. Στην περίπτωση που η θεραπεία γίνεται με γλωσσικά σιδεράκια, οι ενοχλήσεις είναι σχεδόν ίδιες που τελικά παρέρχονται χρησιμοποιώντας το ειδικό κερί που έχουμε για τους μικροτραυματισμούς. Στους ενήλικες που θεραπεύονται με τους διαφανείς νάρθηκες η μοναδική ενόχληση είναι μια ελαφρά πίεση στα δόντια.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας απαιτείται πολύ καλό βούρτσισμα και άριστη στοματική υγιεινή. Εάν το βούρτσισμα των δοντιών δεν είναι σωστό, τότε κατακρατούνται ανάμεσα και πίσω από τα σιδεράκια υπολείμματα τροφών που είναι πιθανό να κάνουν ζημιά στην επιφάνεια των δοντιών.

Δεν υπάρχει όριο ηλικίας. Συνωστισμοί δοντιών που δεν λύθηκαν σε μικρή ηλικία δημιουργούν τερηδόνες, ουλίτιδες ή περιοδοντικά προβλήματα. Κακή σύγκλειση των δοντιών οδηγεί σε αποτριβές των μασητικών επιφανειών, δυσκολεύοντας τη μάσηση και δημιουργώντας προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση. Στους ενήλικες απαιτείται διαφορετική αντιμετώπιση επειδή μπορεί να λείπουν δόντια ή να υπάρχουν περιοδοντικά προβλήματα. Σήμερα με τη βελτίωση του τρόπου ζωής ο καθένας μας έχει δικαίωμα να ομορφύνει το χαμόγελό του και να βελτιώσει την υγεία του στόματός του.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις μπορεί ο ασθενής να φοράει κατά την άθλησή του ένα μαλακό προστατευτικό νάρθηκα που καλύπτει τα δόντια και τα σιδεράκια μαζί και τον κατασκευάζει ο ορθοδοντικός. Ο νάρθηκας αυτός προστατεύει τα δόντια, τα ούλα, τα χείλη και τα μάγουλα από τραυματισμούς.

Εάν η ασθενής βρίσκεται ήδη σε ορθοδοντική θεραπεία, συνεχίζει κανονικά χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Εάν δεν έχει αρχίσει ακόμη, τότε καλό θα ήταν να ξεκινήσει αφού τελειώσει η εγκυμοσύνη της.

Σπάνια αναφέρονται και όταν αυτό συμβαίνει έχει να κάνει με την πλημμελή υγιεινή του στόματος. Η δημιουργία της οδοντικής πλάκας μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή των ούλων. Απαιτείται δηλ. περισσότερη προσπάθεια κατά το βούρτσισμα των δοντιών. Σε ασθενείς με προϋπάρχοντα περιοδοντικά προβλήματα, αφού γίνει θεραπεία της περιοδοντίτιδας, ασκούνται ήπιες δυνάμεις για να μην έχουμε απορροφήσεις ριζών. Επίσης πολύ σπάνια μπορεί να έχουμε αλλεργία σε κάποια μέταλλα όπως το Νικέλιο που εμπεριέχεται σε σύρματα που χρησιμοποιούμε. Η αντικατάστασή τους από άλλα υλικά λύνει το πρόβλημα άμεσα. Σπανιότερα έχουμε ήχους ή και πόνους στην κροταφογναθική άρθρωση που αντιμετωπίζονται από τον ορθοδοντικό.

Αν υπάρχει πόνος ή τραυματισμός από ξεκολλημένο σιδεράκι, δεν χρειάζεται πανικός. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το ειδικό κεράκι όπως μας εξήγησε ο ορθοδοντικός και να έρθουμε σε επαφή μαζί του για να προγραμματίσουμε τα επόμενα βήματα.

Δεν πρέπει να τρώμε σκληρές ή κολλώδεις τροφές π.χ. παξιμάδια, ξηρούς καρπούς, παστέλι, τσίχλα ή καραμέλες, που προκαλούν προβλήματα στα σιδεράκια (τα ξεκολλάνε), με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο χρόνος θεραπείας. (Μπορείτε να τρώτε ότι θέλετε σε μικρές μπουκιές και να μην δαγκώνετε με τα μπροστινά σας δόντια.)

Η δαπάνη μιας θεραπείας εξαρτάται από το πρόβλημα, το χρόνο θεραπείας, καθώς και από τη μέθοδο που θα επιλεχθεί. Μερικά ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν ένα μικρό ή μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης κατόπιν έγκρισής τους.

Όταν ολοκληρωθεί η θεραπεία, τα δόντια πρέπει να διατηρηθούν στη νέα τους θέση, να μην υπάρξει δηλ. υποτροπή. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι που εξασφαλίζουν τη συγκράτηση του αποτελέσματος.
Κινητά συγκρατητικά μηχανήματα, νάρθηκες ή τύπου Hawley.
Ακίνητοι συγκρατητικοί μηχανισμοί, δηλ. σύρμα που κολλάται στην πίσω πλευρά των 6 κάτω ή/και των 6 άνω προσθίων δοντιών. Για να διατηρηθεί η απρόσκοπτη λειτουργία και το λαμπερό χαμόγελο που αποκτήσαμε, φοράμε τα συγκρατητικά μηχανήματα όπως μας εξήγησε και για όσο χρόνο μας καθόρισε ο ορθοδοντικός μας. Θα ήταν άδικο μετά από κάποιο διάστημα να έχουμε υποτροπή και να στραβώσουν πάλι τα δόντια μας, επειδή βαρεθήκαμε να φοράμε τα συγκρατητικά μηχανήματα, ή επειδή θεωρήσαμε ότι δεν χρειάζονται πια.